Praktische tuintips

Regelmatig verschijnen op deze website handige en nuttige tips met betrekking tot het onderhouden van uw tuin.

Eerder op deze website verschenen tuintips:

Tips voor het voorjaar

Er kan een begin gemaakt worden met het opschonen van de tuin. Knip vaste planten terug en verwijder overtollig gevallen blad.
Mochten er vaste planten weggevallen zijn, stelt u zich dan eerst de vraag waarom de planten het op deze plek niet (meer) doen.
Het kan zijn dat ze er al jaren staan, dat het licht op deze plek in de tuin minder is geworden, of dat de plek door de jaren heen natter of droger is geworden.
Als de planten verouderd zijn is het mogelijk ze te verjongen. De pol wordt met een spa of spitvork in delen gestoken, waarbij het binnenste deel van de plant wordt weggegooid, de andere delen van de pol worden afzonderlijk opnieuw geplant. Een plant groeit n.l. van uit het midden van de pol naar buiten toe, op zoek naar voedsel.

Heeft u nieuwe vaste planten nodig, koop er dan niet 1 of 2 maar een aantal per soort. Voor de meeste vaste planten geldt 5 à 7 per m². Het 1e jaar oogt dat een beetje kaal, maar in het 2e jaar zullen de planten de ruimte helemaal volgroeien.

Tip voor het vroege voorjaar
Plant nu al vast de zomerbollen/knollen in een pot of kuip. Zet deze bollen vorstvrij neer en plant ze na de laatste nachtvorst in de tuin. Wel eerst afharden.
Afharden gaat als volgt:
Zodra het weer het toe laat gaan de bollen overdag naar buiten en 's avonds naar binnen. Na de laatste nachtvorst (half mei-IJsheiligen) kunnen ze permanent naar buiten om aan het eind van het seizoen naar binnen gehaald te worden. Deze zomerbollen/knollen kunt u overwinteren en het volgend seizoen opnieuw gebruiken. Bijvoorbeeld de knollen van de Dahlia's, daar kunt u jaren achtereen plezier van hebben.

Half maart kan een begin gemaakt worden met het snoeien van heesters. Eerst wordt het oude en dode hout verwijderd, dit geldt voor alle heesters. Daarna wordt gekeken wanneer en op welk hout de heester bloeit. Hieronder vallen ook de diverse Clematissoorten bijvoorbeeld.
Als heesters laat in het seizoen bloeien en/of op het hout van dit jaar, kunt u ze nu snoeien. Ook van vaste planten kunnen de afgestorven stengels nu gesnoeid worden. Pollen kunt u delen, het oude hart van de plant wordt weggegooid, de andere stukken kunt u weer uitplanten of ruilen tegen andere planten.

De maanden maart en april zijn bij uitstek de maanden waarin veel heesters gesnoeid kunnen worden. Kijk voor u gaat snoeien goed hoe een heester er uit ziet, welke takken niet zo mooi meer zijn of .niet de gewenste kant opgroeien. Let ook op de bloeitijd van de heester, valt de bloei vroeg, snoei dan na de bloei. Dit geldt ook voor klimplanten zoals de Clematis. Let goed op de bloeitijd vroeg- of laat, anders worden de koppen weggesnoeid.
Struikrozen kunnen flink teruggeknipt worden. Struikrozen worden gesnoeid op een oog aan de buitenkant van een tak. Daar ontstaat dan een nieuwe tak. Alle dode hout eruit knippen. Zorg dat op iedere tak een aantal ogen blijft staan.
Struiken zoals Vlinderstruik, Spirea en Hertshooi kunnen tot op 20-30cm afgeknipt worden. Ook de afgestorven stengels van vaste planten kunnen nu afgeknipt worden.
In mei kunnen de zomerbollen de grond in. Eventueel kunnen ze nu al vast in potten op een vorstvrije plek geplant worden. Na de laatste nachtvorst kunnen ze dan een plekje krijgen in de tuin.

Tips voor de zomer

Knip van doorbloeiende rozen de uitgebloeide bloemen af tot op een vijfblad. Gooi verkleurd of aangetast blad weg en niet op de composthoop.
Eenmaal bloeiende rozen zijn eind juni uitgebloeid. Ze kunnen dan worden uitgedund of teruggesnoeid.
Wilt u als u van vakantie terugkomt ook nog van uw bloeiende vaste planten genieten, knip de stengels dan deels terug (bijv. voor 1/3). De teruggeknipte stengels zullen dan na uw vakantie alsnog bloeien.

Heeft u vaste planten in de tuin die tijdens uw vakantie in bloei zullen staan? Knip dan vóór uw vertrek een deel van de stengels een stukje terug. Dit stelt de bloei uit en u kunt er dan na uw vakantie zelf nog van genieten.

Hitte en droogte
Geef met dit uitzonderlijk warme weer geen water als de zon schijnt. Het water verdampt voordat de planten er gebruik van kunnen maken en de bladeren die nat worden verbranden in de zon. Het beste moment is vlak voor zonsondergang. De planten hebben dan voldoende tijd om het water te gebruiken. Beter in één keer veel water geven, dan steeds kleine beetjes. Dit maakt de wortels lui en zorgt dat de planten sneller uitdrogen. Het huidige weer geldt wel als uitzonderlijk, de planten hebben nu wel wat extra hulp nodig om deze hittegolf door te komen.

Let op als u nu gaat snoeien!
Doe dit niet in de felle zon. Het blad zal dan verbranden en geel worden.
Snoeit u uitgebloeide rozen terug vlak boven een zgn. 5-blad, dan vormen zich weer nieuwe bloemknoppen.
Grootbladige hagen worden met de hand gesnoeid. Bij elektrisch snoeien worden de grote bladeren te veel beschadigd.
Als u hagen heeft gesnoeid is het verstandig om ook meteen bij te mesten. In een haag staan heel veel heesters op een kleine oppervlakte bij elkaar en gebruiken veel voedingsstoffen uit de bodem. De wortels groeien anders te ver de tuin in op zoek naar voedsel.

Tips voor het najaar

De maand september leent zich bij uitstek voor het voor de laatste keer in het seizoen snoeien van de hagen. Ook laatbloeiende heesters kunnen nu gesnoeid worden. Heesters zoals de Hibiscus syriacus (Althestruik) die de neiging hebben te breed te worden kunnen opgesnoeid worden tot een bolvorm of alleen worden ontdaan van een aantal takken.
Door een plant op te snoeien creëer je ruimte voor het planten van wintergroene beplanting aan de voet. Zo wordt de ruimte in de tuin optimaal benut.
Knip van Lavendel een flink stuk af en doe dit in het voorjaar nogmaals. Je voorkomt dan dat de Lavendel op poten gaat staan. Snoei niet in kaal hout, zorg dat er nog wat blad aan de stengels zit. In kaal hout gesnoeid loopt de plant niet meer uit. Door meteen in het 1e jaar te beginnen met snoeien, zorg je dat de plant bossig blijft en niet zo snel op poten komt te staan.
Plant nu de bollen voor kleur in het volgende voorjaar. Kies eens voor wat anders dan crocus en sneeuwklok.
Denk daarbij aan Chionodoxia - sneeuwroem, Scilla siberica - sterhyacint, Eranthus - winterakoniet, Corydalis - vogeltje op de kruk en Tulipa tarda - tulp.
Let ook op de standplaats, zon of schaduw. Daarnaast komen bollen beter tot hun recht als ze schijnbaar willekeurig opkomen. Strooi ze uit op de gekozen plek, plant bollen die wegrollen ook daar uit. Dit geeft een heel natuurlijk effect.
Combineer de bloemkleuren van de bollen met de (blad)kleuren van de vaste planten waar ze tussen komen te staan.
Bijvoorbeeld
  • Corydalis tussen Epimedium - elfenbloem
  • Tulipa tarda tussen Heuchera micrantha 'Palace Purple'
  • Scilla - onder bomen en struiken

Laat zoveel mogelijk afgevallen blad tussen de planten in de border liggen. Alle voedingsstoffen die nog in deze bladeren zitten, komen dan weer ten goede aan uw planten en het scheelt u met het bijmesten van de grond in het voorjaar.

Uitgebloeide planten
Knip van vaste planten zoveel mogelijk de uitgebloeide bloemen eruit. De planten bloeien dan langer door.
Een aantal planten, zoals bijv. vrouwenmantel, kunnen na de 1e bloei vrijwel geheel teruggeknipt worden voor een 2e bloei.
Heeft u Sedums in de tuin die hinderlijk topzwaar worden? Knip dan een aantal stengels tot de helft af. Ze zullen dan korter blijven en wat later bloeien. Sommige planten zoals bijv. Phlox hebben nogal eens last van meeldauw. Het wil wel helpen om een deel van de stengels terug te knippen. Er komt dan meer lucht tussen de stengels. De afgeknipte stengels zullen wat later bloeien. U heeft dan ook langer plezier van de bloemen.

Knip van doorbloeiende rozen de uitgebloeide bloemen af tot op een vijfblad. Gooi verkleurd of aangetast blad weg en niet op de composthoop.
Eenmaal bloeiende rozen zijn eind juni uitgebloeid. Ze kunnen dan worden uitgedund of teruggesnoeid.
Wilt u als u van vakantie terugkomt ook nog van uw bloeiende vaste planten genieten, knip de stengels dan deels terug (bijv. voor 1/3). De teruggeknipte stengels zullen dan na uw vakantie alsnog bloeien.

Haal afgevallen blad binnen een paar dagen van het wateroppervlak van uw vijver, anders zinkt het. Te veel blad gaat rotten op de bodem van de vijver. Wilt u nog bollen planten dan kan dat nog tot het einde van de maand, mits het niet gaat vriezen.

Bent u van plan om uw tuin te gaan veranderen, dan is het nu (in het najaar) de tijd om een nieuw ontwerp te laten maken. In deze tijd van het jaar hebben ontwerpers en hoveniers meer tijd dan in het voorjaar, wanneer iedereen de tuin wil opknappen. De wachttijden zijn dan veel langer.
Wilt u dus volgend jaar meteen van uw nieuwe tuin kunnen genieten, laat dan nu alvast een ontwerp maken. Uiteraard kunt u dit ook zelf uitvoeren.

Afgestorven stengels van vaste planten beschermen het hart van de plant tegen vorst. Het voorjaar is de beste tijd om deze plantenresten af te knippen.

Tips voor de winter

Denk in een strenge winter als deze eens extra aan de vogels in de tuin. Vooral nu er steeds weer opnieuw een pak sneeuw valt, is het voor hen lastig om eten te vinden.
Voer op verschillende plekken in de tuin, zodat ook de wat schuwere vogels aan hun trekken komen. Geef voer dat is afgestemd op verschillende soorten vogels, aangevuld met overrijp fruit. Daar zijn vooral de merels gek op. Sommige soorten fourageren op de grond, andere liever op de voedertafel of ze hangen aan een vetbol of pindasnoer. Ook struiken met bessen zijn bij veel vogels in trek. Door besdragende heesters in de tuin te zetten, trekt u automatisch meer vogels naar de tuin.
Geef water zodanig dat ze er niet in kunnen badderen en doe er een klein beetje suiker doorheen tegen het bevriezen.

Laat in de maanden januari en februari alvast een ontwerp maken voor uw tuin of terras.
Als het tuinseizoen in maart weer begint en de drukke periode voor ontwerper en hovenier aanvangt, is het ontwerp voor uw tuin al klaar en kan meteen begonnen worden met de aanleg. U kunt dan in het voorjaar al van uw tuin of terras genieten.

Laat afgestorven plantenstengels staan, deze beschermen het hart van de planten tegen vorst, mede doordat afgevallen blad er tussen blijft liggen. Knip alleen restanten die gaan rotten (vaak het geval bij Hosta's e.d.) wel af.

Vorst en kuipplanten
Denkt u er aan om de kuipplanten op tijd naar een vorstvrije plek te verhuizen. Als de planten te groot zijn om ze in de schuur of op zolder te zetten, is het ook mogelijk om ze in bijv. een verwarmde kas op te slaan. Diverse bedrijven bieden deze service. De planten worden dan de hele winter voor u verzorgd en als het nieuwe tuinseizoen begint, kunt u de planten weer afhalen. Meestal kunt u de ruimte huren per m2. Afhankelijk van de grootte van de planten, kunnen hier 1 of meerdere potten staan. De prijs per m2 wordt mede bepaald door de hoogte van de temperatuur in de kas.

Door het relatief warme weer van de laatste weken komen reeds geplante bloembollen al boven de grond. Dit kan geen kwaad, als het kouder wordt stopt de groei. De bollen hebben in het voorjaar een goede start, omdat ze nu al een goed wortelstelsel hebben ontwikkeld. Vroeger bloeien dan de tijd die er normaal voor staat zullen de bollen echter niet.

Heeft u uw druiven in januari nog niet gesnoeid, doe dit dan nu zo snel mogelijk. Als de sapstroom weer op gang komt, kan er niet meer gesnoeid worden.
Veel bolgewassen komen met het huidige zachte weer al boven de grond. Geen probleem: als het kouder wordt stopt de groei.

Als het hard gaat vriezen en er ligt geen sneeuw, dek dan niet helemaal winterharde planten af, bijv. met dennetakken of stro. Als het weer omslaat de bedekking verwijderen. Anders kunnen de planten gaan rotten onder dit winterdek.

Is er sneeuw gevallen op uw dichtgevroren vijver, zorg dan dat er licht bij een gedeelte van het ijs kan komen. De planten hebben ook 's winters daglicht nodig.

Niet (helemaal) winterharde vaste planten
Door aan het eind van het groeiseizoen zaad te winnen van deze planten, kunt u in het voorjaar opnieuw zaaien als uw planten onverhoopt bevroren mochten zijn.